จากการเรียนรู้สู่การจัดการทรัพยากรน้ำ บ้านลิ่มทอง

วันที่เผยแพร่ 01 Jan 2007

“จากการเรียนรู้สู่การจัดการทรัพยากรน้ำ บ้านลิ่มทอง” เป็นการถ่ายทอด ความรู้และประสบการณ์จากการเรียนรู้ของชุมชนบ้านลิ่มทอง ตำบลหนองโบสถ์ อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ ชุมชนที่เคยประสบปัญหาภัยแล้งอย่างหนัก

ผู้แต่ง สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร
แท็ก บ้านลิ่มทอง ตำน้ำกิน การสร้างสรรค์ด้วยปัญญา

ขนาดไฟล์

7.3 MB

ดาวน์โหลด อ่าน

คำอธิบาย

หนังสือ“จากการเรียนรู้สู่การจัดการทรัพยากรน้ำ บ้านลิ่มทอง” เป็นการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์จากการเรียนรู้ของชุมชนบ้านลิ่มทอง ตำบลหนองโบสถ์ อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ ชุมชนที่เคยประสบปัญหาภัยแล้งอย่างหนัก ขาดแคลนแหล่งน้ำ และยังเกิดปัญหาฝนทิ้งช่วง ซึ่งทำให้ผลผลิตทางการเกษตรตกต่ำ ไร่นาเสียหายขาดทุน วนเวียนอยู่กับการเป็นหนี้สิน แต่ได้อาศัยพลังแห่งการเรียนรู้ ศึกษาหาหนทางแก้ปัญหา จนนำไปสู่กระบวนการจัดการทรัพยากรน้ำในชุมชนที่ประสบความสำเร็จในระดับหนึ่ง ซึ่งน่าจะเป็นตัวอย่างของการจัดการทรัพยากรน้ำในระดับชุมชน ให้แก่ชุมชนอื่นๆ หรือผู้ที่สนใจได้ใช้ศึกษาเรียนรู้ กระบวนการเรียนรู้ของชุมชนบ้านลิ่มทอง มีจุดเริ่มต้นจาก น้าน้อย หรือนางสนิท ทิพย์นางรอง ผู้หญิงตัวเล็กๆ คนหนึ่งในชุมชน ที่ได้ใช้ความอดทนและพลังแห่งการเรียนรู้ ในการแก้ปัญหาชีวิตและหนี้สิน โดยอาศัยกระบวนการเรียนรู้ตาแนวคิดการสร้างสรรค์ด้วยปัญญา (Constructionism) ที่มุ่งเน้นให้ผู้เรียนเป็นผู้สร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง โดยการลงมือทำ แก้ไขปัญหาโดยปฏิบัติจริง และสร้างความรู้จากประสบการณ์จริง ซึ่งทางมูลนิธิศึกษาพัฒน์โดย คุณพารณ อิศรเสนา ณ อยุธยา และ คุณแบงกอก เชาว์ขวัญยืน ได้เข้ามาช่วยพัฒนากระบวนการเรียนรู้ดังกล่าวให้กับน้าน้อย ตั้งแต่ปี พ.ศ.2542 ทำให้น้าน้อย ชาวบ้านบางส่วนรวมถึงกลุ่มเยาวชน ที่เข้าร่วมกระบวนการเรียนรู้ดังกล่าว เกิดการพัฒนาศักยภาพตนเอง และเริ่มมีบทบาทเป็นผู้นำชุมชนในการคิดแก้ปัญหาต่างๆ จากจุดเริ่มต้นเล็กๆ ได้ขยายผลไปสู่ชุมชน เกิดเป็นบทเรียนสำคัญที่ทำให้ชาวบ้านลิ่มทองได้รู้จักวิธีการแก้ปัญหาด้วยการเรียนรู้และลงมือทำ เกิดกระบวนการคิดและมีส่วนร่วมของชุมชน ประสบการณ์สอนให้ชาวบ้านรู้ว่า หากต้องการเห็นความเปลี่ยนแปลงภายใน เราจะนั่งคิดเฉยๆ ไม่ได้ แต่ต้องลุกขึ้นมาลงมือทำ ไม่ต้องรอให้ใครมาช่วย ต้องเริ่มจากพึ่งพาตนเองให้ได้ก่อน ชุมชนบ้านลิ่มทองจึงเริ่มต้นแก้ปัญหาเรื่องน้ำด้วยการวางแผนเพื่อจัดการปัญหาด้วยตนเองเท่าที่กำลังความสามารถชาวบ้านจะทำได้ และยังมีการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วยในการสำรวจ การวางแผน และการจัดการ จากการเริ่มต้นนี้เองที่เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ ที่ทำให้เกิดการจัดการทรัพยากรน้ำของชุมชนบ้านลิ่มทองอย่างมีส่วนร่วมและพึ่งพาตนเอง และเปลี่ยนแปลงให้ชาวบ้านพัฒนากระบวนการจัดการภายในของตนต่อไปอีกหลายด้าน ทางคณะผู้จัดทำใคร่ขอขอบคุณ ชุมชนบ้านลิ่มทอง และ น้าน้อย สำหรับการถ่ายทอด ความรู้และประสบการณ์อันมีค่าออกมาเป็นหนังสือเล่มนี้ รวมทั้งขอขอบคุณบุคคลและหน่วยงานต่างๆ ที่ได้มีส่วนร่วมในการผลักดันและให้การสนับสนุนแก่ชุมชนในด้านต่างๆตลอดจนเป็นเครือข่ายความร่วมมือและการเรียนรู้ของชุมชนบ้านลิ่มทอง ได้แก่ คุณพารณ อิศรเสนา ณ อยุธยา และ คุณแบงกอก เชาว์ขวัญยืน กรมชลประทาน หน่วยทหารช่างพัฒนา ที่ 52 จังหวัดบุรีรัมย์ อำเภอนางรอง องค์การบริหารส่วนตำบลหนองโบสถ์ สมาคมพัฒนาประชากรและชุมชน มูลนิธิศึกษาพัฒน์ มูลนิธิไทยคม มูลนิธิเพื่อการศึกษาและประชาสงเคราะห์ มูลนิธิวิเทศพัฒนา มูลนิธิ โคคา โคลา ประเทศไทย

ลิขสิทธิ์

Copyright by: สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี